Thứ sáu, 23/10/2026

Điện thoại (024) 6287 3463

Đường dây nóng (024) 6287 3463

Liên hệ quảng cáo (+84)915.632.345

Thứ sáu, 23/10/2026
Share on Facebook
Copy to Clipboard

Kiểm toán trong kỷ nguyên mới - nâng cao năng lực kiểm toán với AI

Sáng 13/10, Kiểm toán nhà nước phối hợp với Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA) Việt Nam tổ chức Hội thảo “Kiểm toán trong kỷ nguyên mới – nâng cao năng lực kiểm toán với AI”. Tới dự Hội thảo, về phía Kiểm toán nhà nước có ông Bùi Quốc Dũng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, ông Nguyễn Bá Dũng, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, ông Phạm Huy Thông, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Công nghệ thông tin cùng đại diện lãnh đạo và kiểm toán viên, chuyên viên các đơn vị trong Ngành. Về phía ACCA, Hội thảo có dự tham dự của bà Ayla Majid - Chủ tịch ACCA toàn cầu, ông Ren Varma - Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á lục địa, ông Tô Quốc Hưng, Giám đốc Quốc gia ACCA Việt Nam và đại diện các hội viên ACCA tại Hà Nội.

thumbnail
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng phát biểu khai mạc Hội thảo

Chuyển đổi từ “kiểm toán sau” sang “kiểm toán thông minh, chủ động, thời gian thực”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng khẳng định chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, công nghệ lại thay đổi nhanh và sâu sắc như hiện nay. AI đang tái định hình mọi ngành nghề - từ sản xuất, tài chính, đến y tế, giáo dục - và kiểm toán, với sứ mệnh bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị công, cũng không nằm ngoài dòng chảy ấy. “Với chúng ta - những người làm nghề kiểm toán - AI không chỉ là một công cụ, mà còn là cơ hội để tái tạo chính cách chúng ta tư duy và hành động.” - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết. “Vì vậy, việc hiểu đúng - ứng dụng đúng - và định hướng đúng AI trong lĩnh vực kiểm toán không chỉ là yêu cầu về năng lực nghề nghiệp, mà còn là trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của mỗi kiểm toán viên.”

Sự xuất hiện của AI và phân tích dữ liệu lớn tạo ra bước ngoặt: thay vì “điểm ảnh rời rạc”, cơ quan kiểm toán có thể quét và phân tích toàn bộ tập dữ liệu (overall data), nhờ đó nâng mức đảm bảo, giảm thiên kiến chủ quan và tăng tính nhất quán trong đánh giá. Cùng lúc, các thuật toán học máy, học sâu và xử lý ngôn ngữ tự nhiên biến những kho văn bản, hồ sơ phi cấu trúc khổng lồ thành thông tin có thể truy cập, tìm kiếm, đối chiếu và giải thích được. Và khi đó, kiểm toán không dừng ở phát hiện sau, mà có thể dự báo xu hướng sai sót, lãng phí, gian lận để can thiệp sớm - một bước chuyển từ phản ứng sang chủ động.

Thực tế cho thấy khối lượng và độ phức tạp của dữ liệu công tại Việt Nam đang dần vượt xa những gì phương pháp kiểm toán truyền thống (chủ yếu dựa vào chọn mẫu) có thể bao quát. Đó là những bức tranh dữ liệu khổng lồ, liên tục cập nhật theo thời gian thực, mà nếu tiếp tục xử lý bằng cách tiếp cận thủ công truyền thống, chúng ta sẽ có nguy cơ bỏ sót rủi ro hệ thống và giảm độ tin cậy của kết luận kiểm toán. Nhìn thẳng vào thách thức và thời cơ, Kiểm toán nhà nước đã lựa chọn con đường chủ động: xây nền tảng dữ liệu, kết nối - chia sẻ với các bộ, ngành trọng yếu; chuẩn bị hạ tầng lưu trữ và xử lý; đồng thời triển khai những dự án AI trực tiếp giải bài toán nghiệp vụ của kiểm toán công.

thumbnail
Toàn cảnh Hội thảo

Kiểm toán nhà nước đã khởi dựng nền tảng dữ liệu lớn, lựa chọn kiến trúc công nghệ phù hợp và kết nối - chia sẻ với Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước, tạo lập kho dữ liệu trên 100 triệu bản ghi phục vụ phân tích kiểm toán. Chúng tôi đã xây dựng hệ sinh thái công nghệ kiểm toán, trong đó 6 phần mềm ứng dụng AI và dữ liệu đang được triển khai trong thực tế: từ phân tích dữ liệu ngân sách, đánh giá rủi ro, kiểm tra giao dịch tài chính, đến giám sát đầu tư công và đánh giá chi tiêu xanh. Những kết quả bước đầu đó khẳng định: AI không thay thế kiểm toán viên, mà làm cho kiểm toán viên trở nên mạnh mẽ hơn, chính xác hơn, và sâu sắc hơn.

Ở góc độ quản trị công, Kiểm toán nhà nước nhận thấy AI không chỉ giúp phát hiện sai phạm nhanh hơn, mà còn giúp dự báo rủi ro, khuyến nghị chính sách và hỗ trợ quyết định quản lý tài chính công - đúng với tinh thần chuyển đổi từ “kiểm toán sau” sang “kiểm toán thông minh, chủ động, thời gian thực”.

ACCA và Kiểm toán nhà nước Việt Nam trong nhiều năm qua đã có những chương trình hợp tác rất hiệu quả – từ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đến các sáng kiến đổi mới về quản trị công, tài chính bền vững và chuyển đổi số. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, sức mạnh của nghề kiểm toán không đến từ từng quốc gia riêng lẻ, mà từ sự kết nối của tri thức, dữ liệu và chuẩn mực quốc tế. AI không chỉ đòi hỏi chúng ta thay đổi công cụ, mà còn đòi hỏi thay đổi tư duy kiểm toán. Từ “kiểm tra cái đã xảy ra” sang “phân tích điều đang xảy ra” và “dự báo điều sẽ xảy ra”. Từ “kiểm toán hồ sơ” sang “kiểm toán dữ liệu”, và từ “báo cáo kết quả” sang “đưa ra khuyến nghị giá trị cho chính sách công”. Điều đó đòi hỏi người kiểm toán viên của kỷ nguyên mới phải là người hội tụ ba yếu tố: Trung thực - hiểu biết sâu về đạo đức và pháp lý; thông minh - biết sử dụng công nghệ và AI như công cụ phân tích; trách nhiệm - vì mục tiêu cuối cùng là phục vụ công dân và phát triển bền vững.

AI định hình tương lai kiểm toán công

Bà Ayla Majid - Chủ tịch ACCA toàn cầu - cho rằng về bản chất, AI trong kế toán là công cụ giúp giảm khối lượng công việc thủ công, nâng cao khả năng phân tích dữ liệu và hỗ trợ kiểm toán theo thời gian thực trong các chương trình tài chính và hạ tầng quy mô lớn. Tuy nhiên, đi cùng với những lợi ích về hiệu quả và tiết kiệm chi phí là những thách thức mới - những thách thức mà chúng ta phải thừa nhận và giải quyết khi tiến xa hơn trong hành trình ứng dụng AI.

thumbnail
Bà Ayla Majid - Chủ tịch ACCA toàn cầu - cho rằng AI định hình tương lai kiểm toán công

Với vai trò là một hội nghề nghiệp toàn cầu, ACCA mong muốn hỗ trợ phát triển lĩnh vực kế toán và kiểm toán tại Việt Nam. Điều này bắt đầu từ việc thúc đẩy tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp - nghĩa là đào tạo những kế toán viên chuyên nghiệp có kiến thức vững vàng, đạo đức nghề nghiệp cao và tầm nhìn lãnh đạo, góp phần xây dựng một nền kinh doanh bền vững. Đây cũng là trọng tâm của chương trình đào tạo ACCA mới với mục tiêu chuẩn bị cho các chuyên gia đối phó với những thách thức phức tạp của một thế giới đầy biến động - từ bất ổn kinh tế, biến đổi khí hậu đến xung đột địa chính trị.

Nghiên cứu toàn cầu của ACCA - bao gồm chuỗi báo cáo AI Monitor - cho thấy 85% chuyên gia tài chính tin rằng AI sẽ làm thay đổi vai trò của họ, nhưng chỉ chưa đến một phần ba hiện đang có cơ hội được đào tạo bài bản. Khoảng cách này cho thấy đầu tư cho công nghệ là chưa đủ - chúng ta cần đầu tư cho con người. Chuyên gia tài chính công không chỉ cần thành thạo kỹ thuật, mà còn phải có tư duy đạo đức và phản biện. Họ cần hiểu AI được huấn luyện thế nào, có thể mang thiên lệch ra sao và kết quả cần được diễn giải như thế nào. Các chương trình đào tạo về AI trong lĩnh vực kiểm toán do đó cần bao gồm kiến thức về AI và dữ liệu, năng lực phương pháp luận và lý luận đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó, hợp tác liên ngành cũng rất quan trọng. Việc triển khai thành công đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa kiểm toán viên, nhà khoa học dữ liệu và đội ngũ quản trị. Mô hình này nên được mở rộng sang hợp tác với giới học thuật, cơ quan quản lý và các nhà cung cấp công nghệ, nhằm chuyển giao tri thức và xây dựng năng lực nội bộ.

ACCA cho rằng kiểm toán AI sẽ là biên giới mới của ngành đảm bảo. Kiểm toán viên cần được trang bị để đặt ra những câu hỏi then chốt: Mục tiêu của mô hình AI là gì, và có phù hợp với mục tiêu của khu vực công không? Dữ liệu được sử dụng có đạt tiêu chuẩn về chất lượng và tính toàn vẹn không? Kết quả có minh bạch và có thể tái tạo không? Nếu xảy ra sai sót, ai chịu trách nhiệm và cơ chế giám sát ra sao? Những câu hỏi này mở rộng các nguyên tắc kiểm toán truyền thống - độc lập, hoài nghi nghề nghiệp và xác minh - vào kỷ nguyên số.
Chúng đặc biệt quan trọng nếu chúng ta muốn AI củng cố thay vì làm suy yếu niềm tin công chúng.

Kiểm toán thông minh: AI - từ công cụ hỗ trợ đến chiến lược chuyển đổi số

Cùng khẳng định AI không chỉ là xu hướng trong ngắn hạn, các diễn giả cho rằng AI đã làm thay đổi một cách cơ bản các ngành nghề.

Tại phiên thảo luận “Kiểm toán thông minh: AI - từ công cụ hỗ trợ đến chiến lược chuyển đổi số”, ông Phan Ngọc Anh Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ kiểm toán, Deloitte Việt Nam cho rằng AI giúp nâng cao chất lượng kiểm toán, rút ngắn thời gian thủ tục hành chính và hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn. Ví dụ, trong kiểm toán ngân hàng, AI có thể rà soát, tổng hợp và đánh giá 10-12 nghìn hợp đồng vay trong thời gian rất ngắn, giúp kiểm toán viên đưa ra đánh giá chính xác hơn. Các công cụ AI được Deloitte sử dụng với 2 mục đích cơ bản là giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng kiểm toán cũng như kết nối giữa Deloitte và khách hàng.

thumbnail
Các đại biểu thảo luận tại Phiên thứ nhất

Trong khi đó, bà Nguyễn Ngọc Lan Anh, Giám đốc Công nghệ và Nghiệp vụ, Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam cho biết, AI đã làm thay đổi mô hình kinh doanh. AI được ứng dụng trong quản lý rủi ro, dịch vụ ngoại hối, phát hiện gian lận, an toàn an ninh mạng và lập trình hệ thống. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong thời đại AI chính là bảo mật thông tin. AI giúp phát hiện sớm các lỗ hổng bảo mật, đồng thời tối ưu hóa các quy trình vận hành và quản lý rủi ro tỷ giá.

Trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước, TS Phạm Huy Thông, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin khẳng định ứng dụng AI vào nghiệp vụ kiểm toán là xu hướng tất yếu và Kiểm toán nhà nước có những đặc thù khác biệt với kiểm toán độc lập. Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, từ cuối năm 2024, Kiểm toán nhà nước Việt Nam đã thực hiện 2 nhiệm vụ ứng dụng AI trong đó tháng 4/2025 sản phẩm đầu tiên đã được ứng dụng vào thực tiễn là Ứng dụng AI trong kiểm toán các chương trình số hóa. Kiểm toán nhà nước tiếp tục triển khai các ứng dụng AI phục vụ trực tiếp công tác đánh giá rủi ro nhằm định hướng nhiệm vụ kiểm toán trọng tâm, tổng hợp kinh nghiệm kiểm toán, nâng cao chất lượng kiểm soát kiểm toán, hỗ trợ tra cứu và đối chiếu văn bản pháp luật, tổng hợp đề tài nghiên cứu khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, học tập… với mục tiêu là tối ưu hóa, chuẩn hóa các khâu trọng yếu, nâng cao hiệu quả và chất lượng kiểm toán.

Về dài hạn, Kiểm toán nhà nước hướng tới xây dựng hệ sinh thái AI toàn diện, hỗ trợ từ lập kế hoạch đến theo dõi thực hiện kiến nghị kiểm toán, phân tích dữ liệu lớn về đơn vị và đối tượng kiểm toán, đồng thời đối chiếu thông tin với các cơ quan như Thuế, Kho bạc, Hải quan. Đây là lĩnh vực ưu tiên, tập trung nguồn lực triển khai hiệu quả. Bên cạnh đó, Kiểm toán nhà nước sẽ ứng dụng công nghệ cao cho kiểm toán thực địa: viễn thám, GIS, GeoAI… để giám định môi trường, tài nguyên, khoáng sản, đánh giá đất hiếm và dự báo tài nguyên. Chiến lược tổng thể của Kiểm toán nhà nước thời gian tới là chuyển từ mô hình kiểm toán truyền thống, hậu kiểm, chọn mẫu sang kiểm toán số, kiểm toán 100% đối tượng theo thời gian thực, hướng tới tiền kiểm, giảm rủi ro, thất thoát và lãng phí ngân sách nhà nước.

Kiểm toán trong kỷ nguyên mới - năng lực, công nghệ và hợp tác

Theo ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Kiểm toán nhà nước, trong bối cảnh tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó với hơn 3000 đơn vị cấp xã thì quy mô kiểm toán vô cùng lớn và ứng dụng công nghệ trong hoạt động kiểm toán là yêu cầu cấp thiết với những lợi ích hiện hữu như: Các ứng dụng AI hỗ trợ việc tổng hợp kết quả kiểm toán, đưa ra các kiến nghị kiểm toán thống nhất đối với cùng 1 sai phạm; hỗ trợ chọn mẫu kiểm toán với quy mô lớn; tổng hợp dữ liệu lớn…

thumbnail
Kiểm toán trong kỷ nguyên mới - năng lực, công nghệ và hợp tác

Chia sẻ những giải pháp và kinh nghiệm quốc tế, Chủ tịch ACCA toàn cầu Ayla Majid nhấn mạnh rằng việc ứng dụng AI trong kiểm toán chỉ thực sự hiệu quả khi kết hợp song song giữa đổi mới công nghệ và phát triển năng lực con người. AI không thể thay thế kiểm toán viên mà là công cụ giúp họ mở rộng phạm vi kiểm toán, phân tích dữ liệu toàn diện và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động tài chính công.

Bà Ayla Majid cho rằng, muốn triển khai thành công, các cơ quan kiểm toán cần tập trung vào 3 nhóm giải pháp: đào tạo năng lực AI và dữ liệu cho kiểm toán viên, đặc biệt chú trọng đạo đức nghề nghiệp và tư duy phản biện; xây dựng khung đảm bảo AI (AI Assurance Roadmap) với các nguyên tắc minh bạch, có thể giải thích và được đánh giá độc lập; đồng thời thúc đẩy hợp tác liên ngành giữa kiểm toán viên, chuyên gia dữ liệu, cơ quan quản lý và giới học thuật để đảm bảo AI được ứng dụng có trách nhiệm.

thumbnail
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Bà khẳng định, Kiểm toán nhà nước Việt Nam có vị thế đặc biệt để dẫn dắt hành trình này trong khu vực, thông qua việc tích hợp AI có trách nhiệm vào quy trình kiểm toán, đồng thời xây dựng khuôn khổ đánh giá và quản trị AI phù hợp thực tiễn. Đây là nền tảng quan trọng giúp kiểm toán công vừa tận dụng được sức mạnh công nghệ, vừa bảo đảm tính minh bạch, liêm chính và niềm tin công chúng - những giá trị cốt lõi của nghề kiểm toán.

Lượt xem: 47

Thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3

Sáng 15/10/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 do TS Nguyễn Hữu Phúc, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực I làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Ngọc Tuấn, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành III, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Tài liệu bồi dưỡng “Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước” thuộc Hệ thống Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên của Kiểm toán nhà nước. Tài liệu trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu được chia thành 3 cấp độ (Cấp độ 1, Cấp độ 2 và Cấp độ 3), với 12 chuyên đề đào tạo. Tài liệu bồi dưỡng Cấp độ 3 dành cho đối tượng là công chức được phân công kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách có từ 9 năm kinh nghiệm trở lên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu gồm 4 chuyên đề, với thời lượng đào tạo là 40 tiết nhằm cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán; kỹ năng phân tích, đánh giá khi thực hiện kiểm toán tại đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hay khi kiểm toán ngân sách nhà nước (trọng tâm là ngân sách địa phương); kỹ năng lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước; kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo hướng kết hợp giảng dạy lý thuyết với trao đổi, thảo luận; lấy học viên làm trung tâm, sử dụng bài tập tình huống, nghiên cứu hồ sơ kiểm toán mẫu, thực hành trên hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán hiện hành của Kiểm toán nhà nước. Được xây dựng theo hướng mở để tiếp tục cập nhật, bổ sung phù hợp thực tiễn, nội dung tài liệu được cập nhật theo các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực tại thời điểm biên soạn; khi văn bản dẫn chiếu được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì rà soát, cập nhật kịp thời. Hội đồng thẩm định đánh giá cao chất lượng chương trình, tài liệu bồi dưỡng Trên cơ sở đó, Tài liệu Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 được sửa đổi, bổ sung tại 04 chuyên đề với các vấn đề chủ yếu như: (i) lược bỏ các văn bản, tài liệu và nội dung không còn hiệu lực, không còn phù hợp; cập nhật các quy định mới của pháp luật và Kiểm toán nhà nước, trọng tâm là Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước năm 2025, Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước năm 2026, các hướng dẫn kiểm toán, hồ sơ và mẫu biểu hiện hành; (ii) Biên tập nội dung chuyên môn phù hợp với những thay đổi về cơ chế quản lý ngân sách, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tổ chức cơ quan tài chính, thuế, Kho bạc Nhà nước, cơ chế tự chủ, đầu tư công và quản lý tài sản công; (iii) Bổ sung, cụ thể hóa các nội dung phân tích, đánh giá và các tình huống thực tiễn nhằm nâng cao khả năng vận dụng trong hoạt động kiểm toán ngân sách nhà nước; (iv) Bổ sung thêm nội dung về chuyển đổi số, khai thác dữ liệu điện tử và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán; (v) Bổ sung thêm một số kỹ năng về tổ chức, quản trị cuộc kiểm toán, kiểm soát chất lượng, tổng hợp phát hiện, lập và bảo vệ kết luận kiểm toán, xử lý khác biệt quan điểm, xây dựng kiến nghị kiểm toán có tính khả thi và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách tài khóa. Đánh giá cao giá trị của tài liệu bồi dưỡng, Hội đồng thẩm đánh giá tài liệu được biên soạn công phu, có phạm vi nội dung cơ bản bám sát Chương trình bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3. Bốn chuyên đề của Tài liệu đã bao quát các nhóm kỹ năng quan trọng trong kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu đã được rà soát, cập nhật tương đối toàn diện theo hệ thống pháp luật và các quy định nghiệp vụ hiện hành về ngân sách nhà nước, tài chính, kế toán, tài sản công, đầu tư công, chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và quy trình kiểm toán. Nội dung Tài liệu đã chú trọng kỹ năng phân tích, đánh giá và kinh nghiệm nghề nghiệp. Về kết cấu, tài liệu có kết cấu logic và cơ bản phù hợp với cấu trúc Chương trình. Nội dung được triển khai từ cơ sở nghiệp vụ đến phương pháp, kỹ năng và câu hỏi, bài tập, tạo thuận lợi cho việc tổ chức giảng dạy, các nội dung phân tích, đánh giá đã được xây dựng kết hợp giữa yêu cầu nghiệp vụ kiểm toán với các phương pháp phân tích. TS Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Ban rà soát báo cáo giải trình kết quả rà soát chương trình, tài liệu Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát tăng hàm lượng thực hành và các bài tập tình huống trong từng chuyên đề. Cần cụ thể hóa yêu cầu vận dụng chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và bằng chứng kiểm toán trong từng chuyên đề; một số câu hỏi, bài tập cần được nâng mức độ yêu cầu để phù hợp với đối tượng cấp độ 3. Về việc trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật trong tài liệu: Phần lớn các nội dung chỉnh sửa tài liệu đào tạo là việc cập nhật theo các văn bản mới ban hành và các quy định quản lý tài chính, tài sản công theo chính quyền địa phương 02 cấp, trong đó, nhiều nội dung trích dẫn cụ thể các điều, khoản quy định. Điều này có thể thuận lợi cho học viên tra cứu và thực hành song dẫn đến việc tài liệu thường xuyên phải cập nhật, bổ sung khi có các thay đổi về văn bản, quy định. Ban biên tập nên cân nhắc việc nêu vấn đề trong các văn bản pháp luật thay cho việc trích dẫn cụ thể điều khoản. Tài liệu cần tiếp tục được rà soát, biên tập kỹ thuật trước khi ban hành do Tài liệu có dung lượng lớn, nhiều mục, tiểu mục, số liệu và dẫn chiếu. Trong đó cần tập trung vào tính thống nhất của thuật ngữ; tên mục, tiểu mục; cách viết hoa; đánh số; mục lục; tên và số hiệu văn bản; đồng thời đối chiếu với Chương trình để bảo đảm nội dung Tài liệu không thiếu hoặc vượt ra ngoài phạm vi Chương trình.

Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước

Sáng 8/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước” do ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ làm Chủ tịch. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ đánh giá Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu Với chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, Kiểm toán nhà nước bên cạnh việc kiểm toán phát hiện ra những vi phạm pháp luật để kiến nghị xử lý theo quy định, còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện những vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp lý và kiến nghị Nhà nước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã bộc lộ những vướng mắc, bất cập: Một số quy định của Luật Doanh nghiệp chưa thống nhất với quy định của các luật chuyên ngành khác; một số quy định về gia nhập thị trường và công tác quản lý nhà nước không còn phù hợp với yêu cầu của thực tiễn; một số quy định của Luật về tổ chức quản lý và quản trị doanh nghiệp chưa rõ ràng, có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau, dẫn tới khó khăn trong áp dụng và thực thi Luật; Luật Doanh nghiệp chưa thể chế hóa cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; thiếu cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động của các thương nhân thể nhân. Thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước những năm qua cũng đã cho thấy hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng vẫn còn có những bất cập như: Chồng chéo, mâu thuẫn, không thống nhất giữa các văn bản luật; văn bản dưới không phù hợp với quy định văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn; nội dung quy định, hướng dẫn chưa rõ ràng; còn có những lỗ hổng pháp lý gây thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Những mâu thuẫn, bất cập trong hệ thống pháp luật gây khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật trong thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công cũng như trong công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; làm giảm tính hiệu lực của pháp luật, tính hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công nói chung và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng, là điểm nghẽn trong thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Bằng phương pháp tiếp cận và nghiên cứu khoa học phù hợp, Đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa những vấn đề lý luận về vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp, trong đó, đã phân tích, làm rõ: Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Luật Doanh nghiệp, nhận diện những mâu thuẫn, bất cập trong Luật này; nghiên cứu làm rõ vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật. Đề tài cũng đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng mâu thuẫn, bất cập đó và vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý thông qua phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và luận giải những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Đây là cơ sở thực tiễn để đưa ra các giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay có tính khả thi cao. Căn cứ vào những yêu cầu khách quan và xuất phát từ thực trạng đó, đề tài đã đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay với ba nhóm giải pháp lớn: Nhóm giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp; Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán doanh nghiệp; Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước trong hoàn thiện Luật Doanh nghiệp. ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm đề tài Đánh giá cao giá trị thực tiễn của Đề tài, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đánh giá thực trạng về hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với lĩnh vực của doanh nghiệp trong 5 năm gần đây, chú trọng phân tích trên khía cạnh liên quan đến khung khổ pháp lý cho các hoạt động của doanh nghiệp; phân tích được các nguyên nhân đối với các hạn chế, bất cập của Luật Doanh nghiệp thông qua kết quả của Kiểm toán nhà nước và những hạn chế cần phải khắc phục của các kiểm toán viên khi kiểm toán lĩnh vực này. Tuy nhiên, Đề tài cần làm rõ hơn kết quả nghiên cứu gắn với thực tiễn kiểm toán, phân tích cụ thể những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp đã được Kiểm toán nhà nước phát hiện, nội dung đã kiến nghị xử lý, điều khoản đã kiến nghị sửa đổi và kết quả thực hiện; kiểm tra lại số liệu và chỉnh sửa các đánh giá cho phù hợp, rà soát các nhận định và kiến nghị theo pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung. Đảm bảo sự thống nhất giữa thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, rà soát cách trình bày và tên cơ quan, đơn vị cập nhật, tiếp tục làm rõ căn cứ, cơ sở khoa học phục vụ việc sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước, bám sát các chủ trương của cụm trung ương, quốc hội. Đồng tình với nhận định của Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ cho rằng việc sử dụng kết quả kiểm toán đã phát hiện những mâu thuẫn, bất cập và kiến nghị hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp là hướng nghiên cứu cần thiết, có giá trị đối với hoạt động của Ngành. Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Để gia tăng giá trị của Đề tài, Ban chủ nhiệm nghiên cứu những nghị quyết của trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về doanh nghiệp cần gắn giải pháp hoàn thiện luật doanh nghiệp với yêu cầu sửa luật, đề án, Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước, nghiên cứu những khoảng trống liên quan đến hệ sinh thái doanh nghiệp gắn với cải cách thủ tục hành chính… Đề tài được Hội đồng nghiệm thu đánh giá loại Khá.

Đẩy mạnh khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước

Thực hiện Quyết định số 1620/QĐ-KTNN ngày 25/9/2026 của Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, sáng 06/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0” do ThS. Huỳnh Ngọc Quang - Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực VIII làm chủ nhiệm. GS.TS Đoàn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng. Trong những năm gần đây việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán đã được Kiểm toán nhà nước đặc biệt quan tâm và đạt được những kết quả quan trọng. Đặc biệt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước năm 2019 đã quy định cho phép Trưởng Đoàn kiểm toán “được truy cập vào cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu điện tử của đơn vị được kiểm toán, của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán” đã tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Tuy nhiên, hiện nay các văn bản dưới luật để thực thi, hướng dẫn, quy định chi tiết các vấn đề liên quan đến việc truy cập cơ sở dữ liệu của các đối tượng kiểm toán như quy trình, cách thức truy cập, tần suất truy cập, các loại dữ liệu cần khai thác… vẫn chưa được ban hành đầy đủ, kịp thời, cũng như việc phối hợp từ phía các đơn vị được kiểm toán chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc tiếp cận và thu thập dữ liệu của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước. GS.TS Đoàn Xuân Tiên làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu Trên cơ sở đó, đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa cơ sở lý luận về khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước từ đó đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. Đề tài tập trung phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua phân tích thực trạng khai thác dữ liệu điện tử trong các bước của quy trình kiểm toán; đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua việc phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và luận giải nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại làm cơ sở thực tiễn cho việc đề ra các giải pháp bảo đảm tính khả thi cao. Đề tài cũng đã phân tích, làm rõ các quan điểm và định hướng nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; trên cơ sở đó, đề xuất 5 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. ThS. Huỳnh Ngọc Quang báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu trước Hội đồng Nhận xét về Đề tài, Hội đồng nghiệm thu khẳng định tính cấp thiết của nghiên cứu, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động kiểm toán và chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước. Nội dung nghiên cứu bám sát yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thách dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Để nâng cao giá trị của nghiên cứu, Ban đề tài cần làm rõ nội hàm và tiêu chí đánh giá hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử, nhất là các tiêu chí về khả năng tiếp cận, độ tin cậy, mức độ sử dụng dữ liệu trong quy trình kiểm toán, khả năng phát hiện rủi ro và tác động đến chất lượng kết luận, kiến nghị kiểm toán. Đề tài cần lượng hóa thực trạng khai thác dữ liệu điện tử, hạn chế việc chỉ mô tả kết quả ứng dụng công nghệ thông tin mà chưa đánh giá rõ hiệu quả khai thác dữ liệu. Tiếp tục cập nhật, rà soát cơ sở pháp lý liên quan đến truy cập, khai thác, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu điện tử, làm rõ nội dung thuộc thẩm quyền của Tổng Kiểm toán nhà nước và nội dung cần kiến nghị cơ quan có thầm quyền. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.

Khai giảng Lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm với kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào

Sáng 30/9/2026, Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán tổ chức khóa Tập huấn trao đổi kinh nghiệm công tác kiểm toán cho cán bộ, kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Đây là lớp tập huấn được tổ chức hằng năm dành cho kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Theo đó, khóa tập huấn năm 2026 không chỉ cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn, mà còn tạo cơ hội để các giảng viên Kiểm toán nhà nước Việt Nam và cán bộ, kiểm toán viên Lào cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, qua đó tăng cường sự hiểu biết, gắn kết và hợp tác giữa hai cơ quan. Lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm kiểm toán với Kiểm toán nhà nước Lào được tổ chức thường niên Nội dung chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng kết hợp giữa kiến thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, tập trung vào những vấn đề thiết thực như: kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp, chính sách tài khóa và tiền tệ, kiểm toán ngân sách nhà nước, kiểm toán hoạt động và kiểm toán ngân hàng trung ương. Tham dự khóa học, các học viên sẽ được các giảng viên là các Kiểm toán viên nhà nước giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành và khu vực giảng dạy, chia sẻ, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ. Bên cạnh đó, các hoạt động làm việc nhóm, trao đổi kinh nghiệm và khảo sát thực tế tại Kiểm toán nhà nước khu vực IV sẽ góp phần giúp các kiểm toán viên Lào có thêm những trải nghiệm thực tiễn trong thời gian học tập tại Việt Nam. Phát biểu khai giảng khóa học, Phó Giám đốc Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán Hà Minh Tuấn nhấn mạnh, Việt Nam và Lào có mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác đặc biệt. Trên nền tảng đó, quan hệ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Kiểm toán nhà nước Lào được triển khai trên nhiều lĩnh vực, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, kiểm toán viên và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Ông Kham ASAY, Phó Vụ trưởng, Kiểm toán nhà nước khu vực 2 Kiểm toán nhà nước Lào phát biểu tại Khóa học Phó Giám đốc Trường đề nghị, các giảng viên phát huy tối đa năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, dành nhiều thời gian để trao đổi những nội dung thiết thực, bám sát yêu cầu công việc của học viên. Các học viên chủ động trao đổi, thảo luận để quá trình học tập đạt hiệu quả cao nhất, vận dụng hiệu quả vào công việc của mình. Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các kiểm toán viên Lào học tập và sinh hoạt tại Việt Nam. Học viên sẽ được giảng viên giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị trong Ngành Chương trình Tập huấn diễn ra từ ngày 28/9 đến 27/11/2026, gồm các chủ đề chính: Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam; Phát triển và nâng cao năng lực cho Viện nghiên cứu và Đào tạo kiểm toán; Kỹ năng lãnh đạo dành cho Tổ trưởng Tổ kiểm toán; Kiểm toán chi phí sản xuất, xây dựng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong báo cáo tài chính doanh nghiệp; Kiểm toán chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân hàng trung ương về công tác giám sát đối với các ngân hàng thương mại và kiểm toán chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân sách nhà nước; Kiểm toán hoạt động.

Thẩm định Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính

Chiều 10/9/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính cho Kiểm toán viên Nhà nước. TS Nguyễn Lương Thuyết, Vụ trưởng Vụ Chính sách Kiểm toán nhà nước làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Thanh Hải, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành IV, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Căn cứ Quyết định số 409/QĐ-KTNN ngày 07/4/2026 của Tổng Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Ban rà soát, sửa đổi Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính, Ban rà soát đã tiến hành cơ cấu lại chương trình (ban hành theo Quyết định số 420/QĐ-KTNN ngày 11/4/2023) thành 03 chương trình bồi dưỡng có liên kết chặt chẽ về nội dung, đồng thời đáp ứng thời lượng bồi dưỡng theo quy định của Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ Quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức. Hội đồng thẩm định đề nghị Ban rà soát nghiên cứu bổ sung, chỉnh sửa một số nội dung để hoàn thiện tài liệu Theo đó, Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính hướng tới công chức đang ở ngạch kiểm toán viên có thời gian giữ ngạch 03 năm trở lên hoặc ở ngạch tương đương có thời gian giữ ngạch 06 năm trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng chuyên môn ngạch kiểm toán viên; công chức đang ở ngạch Chuyên viên chính và tương đương có chứng chỉ bồi dưỡng chuyên môn ngạch kiểm toán viên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng, bổ trợ kiến thức và kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán theo quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước. Chương trình được xây dựng theo ba hợp phần, trong đó, Hợp phần 1 - Kiến thức cơ sở - nhằm trang bị cho học viên kiến thức, kỹ năng chuyên môn kiểm toán nâng cao và tương đối phức tạp để người học vận dụng vào hoạt động kiểm toán đáp ứng tiêu chuẩn của ngạch kiểm toán viên chính theo quy định. Học viên sẽ được cập nhật, nâng cao kiến thức về chính sách tài khóa, tiền tệ, đầu tư công, nợ công; kỹ năng phân tích, đánh giá các chính sách công. Hợp phần 1 được tổ chức thành 3 chuyên đề với tổng thời lượng 76 tiết, bao gồm: Phân tích báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước; Phân tích, đánh giá chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và nợ công; và Phân tích, đánh giá chính sách đầu tư công. Đại diện Ban rà soát báo cáo tóm tắt kết quả rà soát Hợp phần 2 - Kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán - hướng đến mục tiêu cập nhật, nâng cao kiến thức và khả năng xử lý các thách thức, tình huống trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm toán tương ứng với tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của kiểm toán viên chính, như: lập kế hoạch kiểm toán chi tiết, biên bản kiểm toán; lập, thẩm định kế hoạch kiểm toán và báo cáo của Đoàn kiểm toán; kiếm soát chất lượng kiểm toán; nội dung, phương pháp tổ chức, quản lý hoạt động Tổ kiểm toán, Đoàn kiểm toán; tổ chức kiểm toán chuyên đề; kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán... Học viên tham gia chương trình bồi dưỡng sẽ được trao đổi về 6 chuyên đề: Lập kế hoạch kiểm toán chi tiết và biên bản kiểm toán của Tổ kiểm toán; Đảm bảo chất lượng kiểm toán và Kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà nước; Nội dung, phương pháp tổ chức, quản lý hoạt động Tổ kiểm toán và Đoàn kiểm toán; Lập, thẩm định kế hoạch kiểm toán và báo cáo kiểm toán của Đoàn kiểm toán; Tổ chức kiểm toán chuyên đề; Kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Hợp phần 3 - Kỹ năng - bao gồm 5 chuyên đề: Hệ thống chính trị và vị trí của Kiểm toán nhà nước trong mối quan hệ với các tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở Việt Nam; Xây dựng báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm; Kỹ năng lãnh đạo, quản lý của Kiểm toán viên chính; Kỹ năng tổng hợp kết quả kiểm toán để lập báo cáo kiểm toán của đoàn kiểm toán và thông báo kết quả kiểm toán của Tổ kiểm toán và Chuyên đề báo cáo (chuyên đề được xác định trước khi tổ chức lớp học, phù hợp với mục tiêu, đối tượng đào tạo, cập nhật tình hình thực tiễn trong hoạt động chuyên môn kiểm toán nhà nước hoặc của nền kinh tế). Học phần 3 hướng tới mục tiêu cung cấp các kỹ năng tương ứng với chức trách của kiểm toán viên chính, như: kỹ năng xây dựng báo cáo, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; kỹ năng tổng hợp kết quả kiểm toán; vị trí của Kiểm toán nhà nước trong mối quan hệ với các tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở Việt Nam... nhằm trang bị phương pháp tư duy và khả năng thực thi nhiệm vụ theo một quy trình khoa học và hiệu quả. Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính được rà soát lại trên cơ sở chương trình bồi dưỡng đã ban hành năm 2023 Tài liệu bồi dưỡng sau rà soát được các thành viên Hội đồng thẩm định đánh giá cao, đảm bảo chất lượng, có kết cầu phù hợp. Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát nghiên cứu điều chuyển các chuyên đề cụ thể trong từng Hợp phần; lồng ghép các chuyên đề phù hợp; nghiên cứu sắp xếp thứ tự nội dung trong chuyên đề để đảm bảo logic, xuyên suốt, tránh trùng lặp nội dung, nghiên cứu bổ sung thêm các quy định pháp luật về kiểm soát quyền lực, phân cấp phân quyền, trách nhiệm giải trình, cũng như quy trình kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán và chế độ công khai đối với các đơn vị không thực hiện kiến nghị kiểm toán. Bên cạnh đó, các chuyên đề về kỹ năng tổng hợp cần được xây dựng theo chuỗi logic xuyên suốt từ cấp Tổ kiểm toán, Đoàn kiểm toán và cấp Ngành, giúp nâng cao chất lượng lập báo cáo kiểm toán tổng hợp.

Khai giảng Lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm với kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào

Sáng 30/9/2026, Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán tổ chức khóa Tập huấn trao đổi kinh nghiệm công tác kiểm toán cho cán bộ, kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Đây là lớp tập huấn được tổ chức hằng năm dành cho kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Theo đó, khóa tập huấn năm 2026 không chỉ cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn, mà còn tạo cơ hội để các giảng viên Kiểm toán nhà nước Việt Nam và cán bộ, kiểm toán viên Lào cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, qua đó tăng cường sự hiểu biết, gắn kết và hợp tác giữa hai cơ quan. Lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm kiểm toán với Kiểm toán nhà nước Lào được tổ chức thường niên Nội dung chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng kết hợp giữa kiến thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, tập trung vào những vấn đề thiết thực như: kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp, chính sách tài khóa và tiền tệ, kiểm toán ngân sách nhà nước, kiểm toán hoạt động và kiểm toán ngân hàng trung ương. Tham dự khóa học, các học viên sẽ được các giảng viên là các Kiểm toán viên nhà nước giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành và khu vực giảng dạy, chia sẻ, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ. Bên cạnh đó, các hoạt động làm việc nhóm, trao đổi kinh nghiệm và khảo sát thực tế tại Kiểm toán nhà nước khu vực IV sẽ góp phần giúp các kiểm toán viên Lào có thêm những trải nghiệm thực tiễn trong thời gian học tập tại Việt Nam. Phát biểu khai giảng khóa học, Phó Giám đốc Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán Hà Minh Tuấn nhấn mạnh, Việt Nam và Lào có mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác đặc biệt. Trên nền tảng đó, quan hệ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Kiểm toán nhà nước Lào được triển khai trên nhiều lĩnh vực, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, kiểm toán viên và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Ông Kham ASAY, Phó Vụ trưởng, Kiểm toán nhà nước khu vực 2 Kiểm toán nhà nước Lào phát biểu tại Khóa học Phó Giám đốc Trường đề nghị, các giảng viên phát huy tối đa năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, dành nhiều thời gian để trao đổi những nội dung thiết thực, bám sát yêu cầu công việc của học viên. Các học viên chủ động trao đổi, thảo luận để quá trình học tập đạt hiệu quả cao nhất, vận dụng hiệu quả vào công việc của mình. Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các kiểm toán viên Lào học tập và sinh hoạt tại Việt Nam. Học viên sẽ được giảng viên giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị trong Ngành Chương trình Tập huấn diễn ra từ ngày 28/9 đến 27/11/2026, gồm các chủ đề chính: Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam; Phát triển và nâng cao năng lực cho Viện nghiên cứu và Đào tạo kiểm toán; Kỹ năng lãnh đạo dành cho Tổ trưởng Tổ kiểm toán; Kiểm toán chi phí sản xuất, xây dựng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong báo cáo tài chính doanh nghiệp; Kiểm toán chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân hàng trung ương về công tác giám sát đối với các ngân hàng thương mại và kiểm toán chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân sách nhà nước; Kiểm toán hoạt động.

Đẩy mạnh khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước

Thực hiện Quyết định số 1620/QĐ-KTNN ngày 25/9/2026 của Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, sáng 06/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0” do ThS. Huỳnh Ngọc Quang - Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực VIII làm chủ nhiệm. GS.TS Đoàn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng. Trong những năm gần đây việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán đã được Kiểm toán nhà nước đặc biệt quan tâm và đạt được những kết quả quan trọng. Đặc biệt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước năm 2019 đã quy định cho phép Trưởng Đoàn kiểm toán “được truy cập vào cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu điện tử của đơn vị được kiểm toán, của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán” đã tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Tuy nhiên, hiện nay các văn bản dưới luật để thực thi, hướng dẫn, quy định chi tiết các vấn đề liên quan đến việc truy cập cơ sở dữ liệu của các đối tượng kiểm toán như quy trình, cách thức truy cập, tần suất truy cập, các loại dữ liệu cần khai thác… vẫn chưa được ban hành đầy đủ, kịp thời, cũng như việc phối hợp từ phía các đơn vị được kiểm toán chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc tiếp cận và thu thập dữ liệu của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước. GS.TS Đoàn Xuân Tiên làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu Trên cơ sở đó, đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa cơ sở lý luận về khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước từ đó đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. Đề tài tập trung phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua phân tích thực trạng khai thác dữ liệu điện tử trong các bước của quy trình kiểm toán; đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua việc phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và luận giải nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại làm cơ sở thực tiễn cho việc đề ra các giải pháp bảo đảm tính khả thi cao. Đề tài cũng đã phân tích, làm rõ các quan điểm và định hướng nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; trên cơ sở đó, đề xuất 5 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. ThS. Huỳnh Ngọc Quang báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu trước Hội đồng Nhận xét về Đề tài, Hội đồng nghiệm thu khẳng định tính cấp thiết của nghiên cứu, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động kiểm toán và chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước. Nội dung nghiên cứu bám sát yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thách dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Để nâng cao giá trị của nghiên cứu, Ban đề tài cần làm rõ nội hàm và tiêu chí đánh giá hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử, nhất là các tiêu chí về khả năng tiếp cận, độ tin cậy, mức độ sử dụng dữ liệu trong quy trình kiểm toán, khả năng phát hiện rủi ro và tác động đến chất lượng kết luận, kiến nghị kiểm toán. Đề tài cần lượng hóa thực trạng khai thác dữ liệu điện tử, hạn chế việc chỉ mô tả kết quả ứng dụng công nghệ thông tin mà chưa đánh giá rõ hiệu quả khai thác dữ liệu. Tiếp tục cập nhật, rà soát cơ sở pháp lý liên quan đến truy cập, khai thác, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu điện tử, làm rõ nội dung thuộc thẩm quyền của Tổng Kiểm toán nhà nước và nội dung cần kiến nghị cơ quan có thầm quyền. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.

Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước

Sáng 8/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước” do ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ làm Chủ tịch. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ đánh giá Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu Với chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, Kiểm toán nhà nước bên cạnh việc kiểm toán phát hiện ra những vi phạm pháp luật để kiến nghị xử lý theo quy định, còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện những vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp lý và kiến nghị Nhà nước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã bộc lộ những vướng mắc, bất cập: Một số quy định của Luật Doanh nghiệp chưa thống nhất với quy định của các luật chuyên ngành khác; một số quy định về gia nhập thị trường và công tác quản lý nhà nước không còn phù hợp với yêu cầu của thực tiễn; một số quy định của Luật về tổ chức quản lý và quản trị doanh nghiệp chưa rõ ràng, có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau, dẫn tới khó khăn trong áp dụng và thực thi Luật; Luật Doanh nghiệp chưa thể chế hóa cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; thiếu cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động của các thương nhân thể nhân. Thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước những năm qua cũng đã cho thấy hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng vẫn còn có những bất cập như: Chồng chéo, mâu thuẫn, không thống nhất giữa các văn bản luật; văn bản dưới không phù hợp với quy định văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn; nội dung quy định, hướng dẫn chưa rõ ràng; còn có những lỗ hổng pháp lý gây thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Những mâu thuẫn, bất cập trong hệ thống pháp luật gây khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật trong thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công cũng như trong công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; làm giảm tính hiệu lực của pháp luật, tính hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công nói chung và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng, là điểm nghẽn trong thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Bằng phương pháp tiếp cận và nghiên cứu khoa học phù hợp, Đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa những vấn đề lý luận về vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp, trong đó, đã phân tích, làm rõ: Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Luật Doanh nghiệp, nhận diện những mâu thuẫn, bất cập trong Luật này; nghiên cứu làm rõ vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật. Đề tài cũng đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng mâu thuẫn, bất cập đó và vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý thông qua phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và luận giải những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Đây là cơ sở thực tiễn để đưa ra các giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay có tính khả thi cao. Căn cứ vào những yêu cầu khách quan và xuất phát từ thực trạng đó, đề tài đã đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay với ba nhóm giải pháp lớn: Nhóm giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp; Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán doanh nghiệp; Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước trong hoàn thiện Luật Doanh nghiệp. ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm đề tài Đánh giá cao giá trị thực tiễn của Đề tài, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đánh giá thực trạng về hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với lĩnh vực của doanh nghiệp trong 5 năm gần đây, chú trọng phân tích trên khía cạnh liên quan đến khung khổ pháp lý cho các hoạt động của doanh nghiệp; phân tích được các nguyên nhân đối với các hạn chế, bất cập của Luật Doanh nghiệp thông qua kết quả của Kiểm toán nhà nước và những hạn chế cần phải khắc phục của các kiểm toán viên khi kiểm toán lĩnh vực này. Tuy nhiên, Đề tài cần làm rõ hơn kết quả nghiên cứu gắn với thực tiễn kiểm toán, phân tích cụ thể những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp đã được Kiểm toán nhà nước phát hiện, nội dung đã kiến nghị xử lý, điều khoản đã kiến nghị sửa đổi và kết quả thực hiện; kiểm tra lại số liệu và chỉnh sửa các đánh giá cho phù hợp, rà soát các nhận định và kiến nghị theo pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung. Đảm bảo sự thống nhất giữa thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, rà soát cách trình bày và tên cơ quan, đơn vị cập nhật, tiếp tục làm rõ căn cứ, cơ sở khoa học phục vụ việc sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước, bám sát các chủ trương của cụm trung ương, quốc hội. Đồng tình với nhận định của Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ cho rằng việc sử dụng kết quả kiểm toán đã phát hiện những mâu thuẫn, bất cập và kiến nghị hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp là hướng nghiên cứu cần thiết, có giá trị đối với hoạt động của Ngành. Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Để gia tăng giá trị của Đề tài, Ban chủ nhiệm nghiên cứu những nghị quyết của trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về doanh nghiệp cần gắn giải pháp hoàn thiện luật doanh nghiệp với yêu cầu sửa luật, đề án, Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước, nghiên cứu những khoảng trống liên quan đến hệ sinh thái doanh nghiệp gắn với cải cách thủ tục hành chính… Đề tài được Hội đồng nghiệm thu đánh giá loại Khá.

Thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3

Sáng 15/10/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 do TS Nguyễn Hữu Phúc, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực I làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Ngọc Tuấn, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành III, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Tài liệu bồi dưỡng “Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước” thuộc Hệ thống Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên của Kiểm toán nhà nước. Tài liệu trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu được chia thành 3 cấp độ (Cấp độ 1, Cấp độ 2 và Cấp độ 3), với 12 chuyên đề đào tạo. Tài liệu bồi dưỡng Cấp độ 3 dành cho đối tượng là công chức được phân công kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách có từ 9 năm kinh nghiệm trở lên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu gồm 4 chuyên đề, với thời lượng đào tạo là 40 tiết nhằm cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán; kỹ năng phân tích, đánh giá khi thực hiện kiểm toán tại đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hay khi kiểm toán ngân sách nhà nước (trọng tâm là ngân sách địa phương); kỹ năng lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước; kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo hướng kết hợp giảng dạy lý thuyết với trao đổi, thảo luận; lấy học viên làm trung tâm, sử dụng bài tập tình huống, nghiên cứu hồ sơ kiểm toán mẫu, thực hành trên hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán hiện hành của Kiểm toán nhà nước. Được xây dựng theo hướng mở để tiếp tục cập nhật, bổ sung phù hợp thực tiễn, nội dung tài liệu được cập nhật theo các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực tại thời điểm biên soạn; khi văn bản dẫn chiếu được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì rà soát, cập nhật kịp thời. Hội đồng thẩm định đánh giá cao chất lượng chương trình, tài liệu bồi dưỡng Trên cơ sở đó, Tài liệu Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 được sửa đổi, bổ sung tại 04 chuyên đề với các vấn đề chủ yếu như: (i) lược bỏ các văn bản, tài liệu và nội dung không còn hiệu lực, không còn phù hợp; cập nhật các quy định mới của pháp luật và Kiểm toán nhà nước, trọng tâm là Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước năm 2025, Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước năm 2026, các hướng dẫn kiểm toán, hồ sơ và mẫu biểu hiện hành; (ii) Biên tập nội dung chuyên môn phù hợp với những thay đổi về cơ chế quản lý ngân sách, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tổ chức cơ quan tài chính, thuế, Kho bạc Nhà nước, cơ chế tự chủ, đầu tư công và quản lý tài sản công; (iii) Bổ sung, cụ thể hóa các nội dung phân tích, đánh giá và các tình huống thực tiễn nhằm nâng cao khả năng vận dụng trong hoạt động kiểm toán ngân sách nhà nước; (iv) Bổ sung thêm nội dung về chuyển đổi số, khai thác dữ liệu điện tử và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán; (v) Bổ sung thêm một số kỹ năng về tổ chức, quản trị cuộc kiểm toán, kiểm soát chất lượng, tổng hợp phát hiện, lập và bảo vệ kết luận kiểm toán, xử lý khác biệt quan điểm, xây dựng kiến nghị kiểm toán có tính khả thi và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách tài khóa. Đánh giá cao giá trị của tài liệu bồi dưỡng, Hội đồng thẩm đánh giá tài liệu được biên soạn công phu, có phạm vi nội dung cơ bản bám sát Chương trình bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3. Bốn chuyên đề của Tài liệu đã bao quát các nhóm kỹ năng quan trọng trong kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu đã được rà soát, cập nhật tương đối toàn diện theo hệ thống pháp luật và các quy định nghiệp vụ hiện hành về ngân sách nhà nước, tài chính, kế toán, tài sản công, đầu tư công, chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và quy trình kiểm toán. Nội dung Tài liệu đã chú trọng kỹ năng phân tích, đánh giá và kinh nghiệm nghề nghiệp. Về kết cấu, tài liệu có kết cấu logic và cơ bản phù hợp với cấu trúc Chương trình. Nội dung được triển khai từ cơ sở nghiệp vụ đến phương pháp, kỹ năng và câu hỏi, bài tập, tạo thuận lợi cho việc tổ chức giảng dạy, các nội dung phân tích, đánh giá đã được xây dựng kết hợp giữa yêu cầu nghiệp vụ kiểm toán với các phương pháp phân tích. TS Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Ban rà soát báo cáo giải trình kết quả rà soát chương trình, tài liệu Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát tăng hàm lượng thực hành và các bài tập tình huống trong từng chuyên đề. Cần cụ thể hóa yêu cầu vận dụng chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và bằng chứng kiểm toán trong từng chuyên đề; một số câu hỏi, bài tập cần được nâng mức độ yêu cầu để phù hợp với đối tượng cấp độ 3. Về việc trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật trong tài liệu: Phần lớn các nội dung chỉnh sửa tài liệu đào tạo là việc cập nhật theo các văn bản mới ban hành và các quy định quản lý tài chính, tài sản công theo chính quyền địa phương 02 cấp, trong đó, nhiều nội dung trích dẫn cụ thể các điều, khoản quy định. Điều này có thể thuận lợi cho học viên tra cứu và thực hành song dẫn đến việc tài liệu thường xuyên phải cập nhật, bổ sung khi có các thay đổi về văn bản, quy định. Ban biên tập nên cân nhắc việc nêu vấn đề trong các văn bản pháp luật thay cho việc trích dẫn cụ thể điều khoản. Tài liệu cần tiếp tục được rà soát, biên tập kỹ thuật trước khi ban hành do Tài liệu có dung lượng lớn, nhiều mục, tiểu mục, số liệu và dẫn chiếu. Trong đó cần tập trung vào tính thống nhất của thuật ngữ; tên mục, tiểu mục; cách viết hoa; đánh số; mục lục; tên và số hiệu văn bản; đồng thời đối chiếu với Chương trình để bảo đảm nội dung Tài liệu không thiếu hoặc vượt ra ngoài phạm vi Chương trình.