* Trước hết xin được chúc mừng ông là 1 trong 34 nhà giáo, nhà nghiên cứu trong năm 2011 đã được Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước công nhận học hàm Giáo sư ngành kinh tế. Một chút chia sẻ về con đường NCKH của ông?
- Trước tiên tôi gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới cán bộ, viên chức, người lao động của Trung tâm KH&BDCB nhân dịp kỷ niệm 15 năm ngày thành lập Trung tâm và 5 năm ngày ra số đầu tiên của Tạp chí NCKHKT. Được công nhận Giáo sư ngành kinh tế là một vinh dự lớn đối với tôi. Đó là kết quả của quá trình gần 30 năm công tác, giảng dạy và nghiên cứu khoa học của cá nhân, sự ủng hộ, giúp đỡ, tạo điều kiện của gia đình, bạn bè, của lãnh đạo và các đồng nghiệp những nơi tôi đã và đang công tác là Học viện Tài chính và Kiểm toán Nhà nước. Tôi rất vui về điều đó. Có đồng nghiệp nói vui với tôi là từ giờ là Giáo sư rồi thì không phải học hành nghiên cứu, viết lách gì nữa cho vất vả. Nhưng tôi nghĩ, giảng dạy và nghiên cứu khoa học đã là công việc trở thành bình thường nhiều năm nay của mình rồi, không có gì là quá khó khăn vất vả nữa; hơn nữa càng phải có ý thức trách nhiệm đóng góp nhiều hơn cho sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và NCKH của KTNN nói riêng và của đất nước nói chung. Bởi tôi luôn là người tâm huyết với công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học. Trong gần 30 năm công tác, tôi có 26 năm trực tiếp làm công tác giảng dạy, NCKH ở Học viện Tài chính. Cách đây 4 năm, khi tôi về công tác ở KTNN tôi vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động NCKH và giảng dạy hướng dẫn NCS, thạc sỹ, tuy nhiên khi làm công tác quản lý thì việc tham gia giảng dạy cũng không được thường xuyên như trước. Tôi đã chủ trì và tham gia biên soạn hơn 20 đầu sách là giáo trình, sách chuyên khảo, tham khảo; chủ trì và tham gia nghiên cứu trên 30 đề tài, công trình NCKH các cấp Nhà nước, Bộ và cấp cơ sở; viết trên 50 bài báo khoa học; hướng dẫn nhiều tiến sỹ, thạc sỹ... Trong số các công trình khoa học đó thì phần nhiều là nghiên cứu về lĩnh vực kiểm toán, vì tôi rất tâm đắc và tâm huyết với nghề kiểm toán, đó là nghề nhiều khó khăn thách thức, đòi hỏi sự hiểu biết rộng, trình độ kiến thức tổng hợp, kỹ năng, phương pháp chuyên môn sâu, đạo đức nghề nghiệp chuẩn mực theo phương châm “công minh, chính trực, nghệ tinh, tâm sáng”.
* Với 26 năm GS công tác tại trường Đại học lớn, là một lãnh đạo của Trường phụ trách đào tạo, bây giờ với cương vị Phó Tổng KTNN, ông được phân công phụ trách Trung tâm KH&BDCB, đơn vị có chức năng nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của KTNN. Dường như GS rất có duyên với công tác đào tạo, bồi dưỡng. GS có thể chia sẻ đôi điều về những thuận lợi và khó khăn trong công tác đào tạo, bồi dưỡng của KTNN trong thời gian qua và định hướng thời gian tới?
- Vâng, tôi cũng như các lãnh đạo KTNN còn nhiều trăn trở với công tác đào tạo, bồi dưỡng của ngành nói chung và Trung tâm KH&BD nói riêng. Thời gian qua công tác đào tạo, bồi dưỡng của KTNN đã được sự quan tâm, chỉ đạo của Ban cán sự, Đảng ủy, Lãnh đạo KTNN; chiến lược đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đã được xác định rất rõ trong Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2020; kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức trung hạn 2011 - 2015 đã được xây dựng; các đơn vị trong ngành quan tâm ngày càng nhiều hơn, nhận thức của đội ngũ KTV về nhu cầu học tập, bồi dưỡng thiết thực và cần thiết hơn; Chi nhánh đào tạo bồi dưỡng cán bộ Cửa Lò đi vào hoạt động sẽ là điều kiện giúp KTV tập trung hơn cho việc học tập, bồi dưỡng để nâng cao chất lượng ... Bên cạnh đó công tác đào tạo, bồi dưỡng còn gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, như: đào tạo, bồi dưỡng KTV còn nặng về lý thuyết, chất lượng còn hạn chế; bất cập về chương trình đào tạo, bồi dưỡng; đội ngũ giảng viên và giảng viên thỉnh giảng chưa ổn định, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; việc tập trung cho học tập, bồi dưỡng chưa cao, thường theo mùa vụ theo kiểu tranh thủ do KTV thường đi kiểm toán thời gian dài trong năm…
Công tác đào tạo, bồi dưỡng của KTNN có những đặc thù rất khác so với các Bộ, ngành khác. Bên cạnh yêu cầu xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng thì KTV còn đòi hỏi phải tinh thông về nghiệp vụ chuyên môn, chuyên nghiệp, tương xứng với yêu cầu của nghề kiểm toán và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Công tác đào tạo, bồi dưỡng là công tác thường xuyên của ngành và của mỗi đơn vị; việc học tập, bồi dưỡng để duy trì, cập nhật và nâng cao sự hiểu biết, trình độ chuyên môn, kỹ năng, phương pháp và rèn dũa đạo đức nghề nghiệp của KTV là công việc thường xuyên, liên tục và suốt quá trình của mỗi KTV. Thời gian tới công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ của KTNN cần tập trung để tạo sự đột phá về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Trước hết thực hiện rà soát sửa đổi nội dung, chương trình bồi dưỡng các ngạch KTV cho phù hợp với từng đối tượng và chuyên ngành đào tạo kinh tế và kỹ thuật, giảm tính lý thuyết, gắn sát hơn thực tiễn, tăng các chuyên đề chuyên sâu về chuẩn mực, quy trình, kỹ năng và phương pháp kiểm toán từng lĩnh vực, từng loại hình kiểm toán. Đổi mới phương thức đào tạo, bồi dưỡng theo hướng “cầm tay chỉ việc”, chuyển từ mùa vụ sang thường xuyên; tăng cường phương thức tự đào tạo, bồi dưỡng của các đơn vị, gắn trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo cấp vụ, cấp phòng, lãnh đạo đoàn, tổ kiểm toán với công tác hướng dẫn, kèm cặp kiểm toán viên, nhất là kiểm toán viên mới vào ngành; tăng cường tập huấn, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán trước và sau mỗi cuộc kiểm toán; trong điều kiện hội nhập và phát triển, khách thể kiểm toán cũng như môi trường luật pháp luôn thay đổi đòi hỏi công tác bồi dưỡng của ngành phải luôn cập nhật, vận động theo để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhất là những vấn đề mới, những nội dung, mục tiêu kiểm toán mới do yêu cầu thực tiễn đặt ra, cũng như những vấn đề đang gây bức xúc trong công chúng, được dư luận xã hội chú ý, quan tâm. Từng bước xây dựng đội ngũ giảng viên, giảng viên thỉnh giảng đủ, ổn định, đáp ứng yêu cầu thực tiễn kiểm toán. Hoàn thiện các văn bản quy định công tác đào tạo, bồi dưỡng trong toàn ngành... Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ KTV không chỉ là đào tạo, bồi dưỡng các kiến thức, kỹ năng, phương pháp chuyên môn nghiệp vụ mà còn chú trọng bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh nghề nghiệp, văn hoá ứng xử để có được “tâm sáng” đủ sức đề kháng và tránh được những cám dỗ, những rủi ro nghề nghiệp.
* Thưa GS, trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Khoa học KTNN nhiệm kỳ VI, công tác nghiên cứu khoa học của KTNN vẫn còn những hạn chế nhất định như việc còn tồn đọng đề tài nghiên cứu, chủ đề nghiên cứu một số đề tài chưa thật sát với thực tiễn hoạt động của ngành. Là Chủ tịch Hội đồng Khoa học KTNN, theo ông, chúng ta cần có những giải pháp cụ thể nào để nâng cao hơn nữa chất lượng và tiến độ các công trình NCKH?
- Công tác NCKH thời gian qua của KTNN cũng đã có nhiều kết quả tốt, góp phần nhất định cho việc nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện hệ thống chuẩn mực, quy trình, phương pháp kiểm toán, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả tổ chức, quản lý hoạt động kiểm toán của ngành và từng lĩnh vực, đơn vị kiểm toán. Tuy nhiên, tồn tại, hạn chế lớn nhất là sự tồn đọng của nhiều đề tài nghiên cứu và kết quả nghiên cứu một số đề tài chưa thật đáp ứng yêu cầu thực tiễn hoạt động kiểm toán. Lý do chủ yếu là đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học của KTNN còn mỏng, cán bộ nghiên cứu các đề tài đều là kiêm nhiệm, nhiệm vụ chính là phải đi kiểm toán nhiều thời gian trong năm nên khó tập trung thời gian cho công việc nghiên cứu để hoàn thành đúng hạn và chất lượng cao các đề tài.
Trong thời gian tới đây, Hội đồng Khoa học tập trung chỉ đạo và Thường trực Hội đồng sẽ có những buổi làm việc với các chủ nhiệm đề tài đang tồn đọng để đôn đốc xử lý dứt điểm tình trạng tồn đọng đó; những chủ nhiệm đề tài còn tồn đọng thì Hội đồng Khoa học kiên quyết không giao các đề tài mới. Năm 2012 sẽ sớm ban hành thay thế Quy chế Quản lý hoạt động khoa học của KTNN và Quy chế tổ chức và hoạt động của hội đồng khoa học KTNN để làm cơ sở và định hướng cho công tác NCKH của KTNN. Những quy chế này có rất nhiều điểm mới, trong đó tập trung vào quy định rõ trách nhiệm và quyền hạn của các bên liên quan đến công tác NCKH, đồng thời cũng khuyến khích các cán bộ có năng lực tham gia nghiên cứu, gắn kết quả thực hiện NCKH với việc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật công chức hàng năm. Công tác NCKH của KTNN cần nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn, gắn liền và phục vụ thực tiễn hoạt động kiểm toán của ngành. Bên cạnh đó hoạt động NCKH phải gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đến năm 2020, lộ trình sửa đổi Hiến pháp và sửa đổi Luật KTNN, gắn với các mục tiêu, định hướng của Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2020; từng bước củng cố và phát triển lực lượng chủ chốt cho công tác khoa học và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của KTNN, ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trẻ toàn diện cả về lý luận và thực tiễn kiểm toán, tạo môi trường khuyến khích hoạt động NCKH trong toàn thể cán bộ, công chức, viên chức của KTNN; xuất bản định kỳ tờ “Thông tin khoa học”, mở thêm trang thông tin giới thiệu kinh nghiệm của các SAI trong khu vực và thế giới về các lĩnh vực kiểm toán mới, như: các phương pháp kiểm toán tiên tiến, kiểm toán hoạt động, kiểm toán môi trường, kiểm toán trong môi trường công nghệ thông tin…; tổ chức biên tập, biên dịch các tài liệu thông tin khoa học để cung cấp tư liệu, tạo điều kiện cho hoạt động NCKH của KTNN; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, đưa mục tiêu nghiên cứu ứng dụng là ưu tiên; làm tốt nhiệm vụ tư vấn cho Tổng KTNN về chủ đề, nội dung hội thảo khoa học hàng năm của KTNN; nâng cao hoạt động đánh giá kết quả nghiên cứu đề tài cả về số lượng và chất lượng; đổi mới phương thức ứng dụng kết quả nghiên cứu vào hoạt động kiểm toán.
* Trung tâm KH&BDCB-KTNN đã và đang xây dựng tờ Tạp chí NCKHKT trở thành kênh thông tin tin cậy nghiên cứu về khoa học kiểm toán và các vấn đề có liên quan. Qua 5 năm đi vào hoạt động và có những kết quả nhất định, xin ông cho ý kiến đánh giá về hoạt động của Tạp chí trong 5 năm qua? Đâu còn là những thách thức đối với tờ tạp chí còn non trẻ này và Tạp chí cần tập trung cho những vấn đề gì để ngày càng trở thành kênh thông tin quan trọng, có uy tín trong lĩnh vực có liên quan; đồng thời là diễn đàn nghiên cứu trao đổi của các nhà khoa học và bạn đọc trên cả nước?
- Sau 5 năm thành lập và đi vào hoạt động Tạp chí NCKHKT đã sớm khẳng định được vị trí của mình trong lòng độc giả trong và ngoài ngành. Tạp chí ngày càng đẹp và hấp dẫn về hình thức, phong phú về nội dung, phù hợp với dung lượng chuyển tải của tờ tạp chí, hoạt động đúng tôn chỉ mục đích. Tạp chí NCKHKT đã thực sự trở thành kênh thông tin khoa học kiểm toán có chất lượng với bản thân các cán bộ của KTNN, đồng thời trở thành diễn đàn trao đổi thông tin và kiến thức về khoa học kiểm toán giữa các nhà khoa học, các nhà báo, các cộng tác viên và các đồng nghiệp trong và ngoài ngành. Đặc biệt Tạp chí đã thu hút được nhiều nhà khoa học, các chuyên gia, các nhà quản lý cao cấp có uy tín, có tên tuổi nhiều người biết đến tham gia viết bài về lý luận, thực tiễn thời sự cao, rất chất lượng, thu hút các độc giả quan tâm.
Tôi được biết sau 5 năm, Tạp chí đã có bước phát triển đáng ghi nhận. Tháng 3/2007, Tạp chí phát hành số đầu tiên và phát hành 3 tháng 1 số, đến tháng 9/2008, Tạp chí NCKHKT đã phát hành mỗi tháng một số và có mặt trên hầu khắp các tỉnh, thành trên cả nước. Tạp chí NCKHKT đã đạt hiệu quả hoạt động tốt, tự chủ tài chính và góp phần tăng nguồn thu sự nghiệp cho Trung tâm KH&BDCB. Thách thức lớn nhất hiện nay của Tạp chí NCKHKT là các tạp chí, các báo, các kênh thông tin về kế toán, kiểm toán, kinh tế, tài chính… (nhất là báo mạng) của các ngành, các Trường Đại học, Học viện ngày càng phát triển, đồng thời sự đòi hỏi của độc giả về chất lượng nội dung và hình thức ngày càng cao nên việc thu hút và phát hành Tạp chí sẽ khó khăn hơn. Do vậy, Tạp chí NCKHKT phải nỗ lực để thực hiện đúng và tốt hơn nữa tôn chỉ mục đích hoạt động, giữ được bản sắc riêng có là Tạp chí khoa học và thực tiễn về lĩnh vực kiểm toán của KTNN.
Để trở thành kênh thông tin quan trọng, có uy tín trong lĩnh vực có liên quan; đồng thời là diễn đàn nghiên cứu trao đổi của các nhà khoa học và bạn đọc trên cả nước, theo tôi, Tạp chí cần tập trung thực hiện tốt một số vấn đề cơ bản sau: (i) Tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng hình thức, nội dung và dung lượng kiến thức thông tin khoa học và thực tiễn, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của bạn đọc; (ii) Cần có cơ chế phù hợp để ngày càng thu hút những nhà khoa học, các chuyên gia có uy tín, đội ngũ cộng tác viên trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán và nhiều lĩnh vực khác; (iii) kiện toàn và bổ sung lãnh đạo, phóng viên cho Tạp chí, có cơ chế hợp lý, động viên, khuyến khích cán bộ, phóng viên, để mỗi cán bộ PV toàn tâm, toàn ý cho công việc, nâng cao hiệu quả công tác; (iv) Đổi mới công tác quản lý và phát hành để Tạp chí đến được đông đảo bạn đọc và phải trở thành kênh thông tin, diễn đàn trao đổi về khoa học kiểm toán và nhiều lĩnh vực phục vụ thực tiễn và lý luận của hoạt động kiểm toán và các kiến thức phục vụ cuộc sống của độc giả; (v) Tiếp tục phát huy việc mở ra các chuyên trang, chuyên đề bám sát vào các hoạt động chuyên môn của KTNN và các vấn đề mang tính thời sự được đông đảo bạn đọc quan tâm./.
