Nâng cao hiệu quả áp dụng Hệ thống Chuẩn mực kiểm toán nhà nước vào thực tiễn hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước

Sáng 15/10/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 do TS Nguyễn Hữu Phúc, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực I làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Ngọc Tuấn, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành III, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Tài liệu bồi dưỡng “Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước” thuộc Hệ thống Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên của Kiểm toán nhà nước. Tài liệu trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu được chia thành 3 cấp độ (Cấp độ 1, Cấp độ 2 và Cấp độ 3), với 12 chuyên đề đào tạo. Tài liệu bồi dưỡng Cấp độ 3 dành cho đối tượng là công chức được phân công kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách có từ 9 năm kinh nghiệm trở lên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu gồm 4 chuyên đề, với thời lượng đào tạo là 40 tiết nhằm cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán; kỹ năng phân tích, đánh giá khi thực hiện kiểm toán tại đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hay khi kiểm toán ngân sách nhà nước (trọng tâm là ngân sách địa phương); kỹ năng lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước; kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo hướng kết hợp giảng dạy lý thuyết với trao đổi, thảo luận; lấy học viên làm trung tâm, sử dụng bài tập tình huống, nghiên cứu hồ sơ kiểm toán mẫu, thực hành trên hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán hiện hành của Kiểm toán nhà nước. Được xây dựng theo hướng mở để tiếp tục cập nhật, bổ sung phù hợp thực tiễn, nội dung tài liệu được cập nhật theo các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực tại thời điểm biên soạn; khi văn bản dẫn chiếu được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì rà soát, cập nhật kịp thời. Hội đồng thẩm định đánh giá cao chất lượng chương trình, tài liệu bồi dưỡng Trên cơ sở đó, Tài liệu Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 được sửa đổi, bổ sung tại 04 chuyên đề với các vấn đề chủ yếu như: (i) lược bỏ các văn bản, tài liệu và nội dung không còn hiệu lực, không còn phù hợp; cập nhật các quy định mới của pháp luật và Kiểm toán nhà nước, trọng tâm là Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước năm 2025, Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước năm 2026, các hướng dẫn kiểm toán, hồ sơ và mẫu biểu hiện hành; (ii) Biên tập nội dung chuyên môn phù hợp với những thay đổi về cơ chế quản lý ngân sách, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tổ chức cơ quan tài chính, thuế, Kho bạc Nhà nước, cơ chế tự chủ, đầu tư công và quản lý tài sản công; (iii) Bổ sung, cụ thể hóa các nội dung phân tích, đánh giá và các tình huống thực tiễn nhằm nâng cao khả năng vận dụng trong hoạt động kiểm toán ngân sách nhà nước; (iv) Bổ sung thêm nội dung về chuyển đổi số, khai thác dữ liệu điện tử và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán; (v) Bổ sung thêm một số kỹ năng về tổ chức, quản trị cuộc kiểm toán, kiểm soát chất lượng, tổng hợp phát hiện, lập và bảo vệ kết luận kiểm toán, xử lý khác biệt quan điểm, xây dựng kiến nghị kiểm toán có tính khả thi và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách tài khóa. Đánh giá cao giá trị của tài liệu bồi dưỡng, Hội đồng thẩm đánh giá tài liệu được biên soạn công phu, có phạm vi nội dung cơ bản bám sát Chương trình bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3. Bốn chuyên đề của Tài liệu đã bao quát các nhóm kỹ năng quan trọng trong kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu đã được rà soát, cập nhật tương đối toàn diện theo hệ thống pháp luật và các quy định nghiệp vụ hiện hành về ngân sách nhà nước, tài chính, kế toán, tài sản công, đầu tư công, chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và quy trình kiểm toán. Nội dung Tài liệu đã chú trọng kỹ năng phân tích, đánh giá và kinh nghiệm nghề nghiệp. Về kết cấu, tài liệu có kết cấu logic và cơ bản phù hợp với cấu trúc Chương trình. Nội dung được triển khai từ cơ sở nghiệp vụ đến phương pháp, kỹ năng và câu hỏi, bài tập, tạo thuận lợi cho việc tổ chức giảng dạy, các nội dung phân tích, đánh giá đã được xây dựng kết hợp giữa yêu cầu nghiệp vụ kiểm toán với các phương pháp phân tích. TS Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Ban rà soát báo cáo giải trình kết quả rà soát chương trình, tài liệu Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát tăng hàm lượng thực hành và các bài tập tình huống trong từng chuyên đề. Cần cụ thể hóa yêu cầu vận dụng chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và bằng chứng kiểm toán trong từng chuyên đề; một số câu hỏi, bài tập cần được nâng mức độ yêu cầu để phù hợp với đối tượng cấp độ 3. Về việc trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật trong tài liệu: Phần lớn các nội dung chỉnh sửa tài liệu đào tạo là việc cập nhật theo các văn bản mới ban hành và các quy định quản lý tài chính, tài sản công theo chính quyền địa phương 02 cấp, trong đó, nhiều nội dung trích dẫn cụ thể các điều, khoản quy định. Điều này có thể thuận lợi cho học viên tra cứu và thực hành song dẫn đến việc tài liệu thường xuyên phải cập nhật, bổ sung khi có các thay đổi về văn bản, quy định. Ban biên tập nên cân nhắc việc nêu vấn đề trong các văn bản pháp luật thay cho việc trích dẫn cụ thể điều khoản. Tài liệu cần tiếp tục được rà soát, biên tập kỹ thuật trước khi ban hành do Tài liệu có dung lượng lớn, nhiều mục, tiểu mục, số liệu và dẫn chiếu. Trong đó cần tập trung vào tính thống nhất của thuật ngữ; tên mục, tiểu mục; cách viết hoa; đánh số; mục lục; tên và số hiệu văn bản; đồng thời đối chiếu với Chương trình để bảo đảm nội dung Tài liệu không thiếu hoặc vượt ra ngoài phạm vi Chương trình.

Sáng 8/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước” do ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ làm Chủ tịch. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ đánh giá Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu Với chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, Kiểm toán nhà nước bên cạnh việc kiểm toán phát hiện ra những vi phạm pháp luật để kiến nghị xử lý theo quy định, còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện những vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp lý và kiến nghị Nhà nước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã bộc lộ những vướng mắc, bất cập: Một số quy định của Luật Doanh nghiệp chưa thống nhất với quy định của các luật chuyên ngành khác; một số quy định về gia nhập thị trường và công tác quản lý nhà nước không còn phù hợp với yêu cầu của thực tiễn; một số quy định của Luật về tổ chức quản lý và quản trị doanh nghiệp chưa rõ ràng, có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau, dẫn tới khó khăn trong áp dụng và thực thi Luật; Luật Doanh nghiệp chưa thể chế hóa cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; thiếu cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động của các thương nhân thể nhân. Thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước những năm qua cũng đã cho thấy hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng vẫn còn có những bất cập như: Chồng chéo, mâu thuẫn, không thống nhất giữa các văn bản luật; văn bản dưới không phù hợp với quy định văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn; nội dung quy định, hướng dẫn chưa rõ ràng; còn có những lỗ hổng pháp lý gây thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Những mâu thuẫn, bất cập trong hệ thống pháp luật gây khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật trong thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công cũng như trong công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; làm giảm tính hiệu lực của pháp luật, tính hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công nói chung và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng, là điểm nghẽn trong thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Bằng phương pháp tiếp cận và nghiên cứu khoa học phù hợp, Đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa những vấn đề lý luận về vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp, trong đó, đã phân tích, làm rõ: Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Luật Doanh nghiệp, nhận diện những mâu thuẫn, bất cập trong Luật này; nghiên cứu làm rõ vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật. Đề tài cũng đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng mâu thuẫn, bất cập đó và vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý thông qua phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và luận giải những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Đây là cơ sở thực tiễn để đưa ra các giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay có tính khả thi cao. Căn cứ vào những yêu cầu khách quan và xuất phát từ thực trạng đó, đề tài đã đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay với ba nhóm giải pháp lớn: Nhóm giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp; Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán doanh nghiệp; Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước trong hoàn thiện Luật Doanh nghiệp. ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm đề tài Đánh giá cao giá trị thực tiễn của Đề tài, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đánh giá thực trạng về hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với lĩnh vực của doanh nghiệp trong 5 năm gần đây, chú trọng phân tích trên khía cạnh liên quan đến khung khổ pháp lý cho các hoạt động của doanh nghiệp; phân tích được các nguyên nhân đối với các hạn chế, bất cập của Luật Doanh nghiệp thông qua kết quả của Kiểm toán nhà nước và những hạn chế cần phải khắc phục của các kiểm toán viên khi kiểm toán lĩnh vực này. Tuy nhiên, Đề tài cần làm rõ hơn kết quả nghiên cứu gắn với thực tiễn kiểm toán, phân tích cụ thể những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp đã được Kiểm toán nhà nước phát hiện, nội dung đã kiến nghị xử lý, điều khoản đã kiến nghị sửa đổi và kết quả thực hiện; kiểm tra lại số liệu và chỉnh sửa các đánh giá cho phù hợp, rà soát các nhận định và kiến nghị theo pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung. Đảm bảo sự thống nhất giữa thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, rà soát cách trình bày và tên cơ quan, đơn vị cập nhật, tiếp tục làm rõ căn cứ, cơ sở khoa học phục vụ việc sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước, bám sát các chủ trương của cụm trung ương, quốc hội. Đồng tình với nhận định của Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ cho rằng việc sử dụng kết quả kiểm toán đã phát hiện những mâu thuẫn, bất cập và kiến nghị hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp là hướng nghiên cứu cần thiết, có giá trị đối với hoạt động của Ngành. Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Để gia tăng giá trị của Đề tài, Ban chủ nhiệm nghiên cứu những nghị quyết của trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về doanh nghiệp cần gắn giải pháp hoàn thiện luật doanh nghiệp với yêu cầu sửa luật, đề án, Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước, nghiên cứu những khoảng trống liên quan đến hệ sinh thái doanh nghiệp gắn với cải cách thủ tục hành chính… Đề tài được Hội đồng nghiệm thu đánh giá loại Khá.

Thực hiện Quyết định số 1620/QĐ-KTNN ngày 25/9/2026 của Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, sáng 06/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0” do ThS. Huỳnh Ngọc Quang - Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực VIII làm chủ nhiệm. GS.TS Đoàn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng. Trong những năm gần đây việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán đã được Kiểm toán nhà nước đặc biệt quan tâm và đạt được những kết quả quan trọng. Đặc biệt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước năm 2019 đã quy định cho phép Trưởng Đoàn kiểm toán “được truy cập vào cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu điện tử của đơn vị được kiểm toán, của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán” đã tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Tuy nhiên, hiện nay các văn bản dưới luật để thực thi, hướng dẫn, quy định chi tiết các vấn đề liên quan đến việc truy cập cơ sở dữ liệu của các đối tượng kiểm toán như quy trình, cách thức truy cập, tần suất truy cập, các loại dữ liệu cần khai thác… vẫn chưa được ban hành đầy đủ, kịp thời, cũng như việc phối hợp từ phía các đơn vị được kiểm toán chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc tiếp cận và thu thập dữ liệu của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước. GS.TS Đoàn Xuân Tiên làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu Trên cơ sở đó, đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa cơ sở lý luận về khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước từ đó đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. Đề tài tập trung phân tích, đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua phân tích thực trạng khai thác dữ liệu điện tử trong các bước của quy trình kiểm toán; đánh giá thực trạng khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua việc phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và luận giải nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại làm cơ sở thực tiễn cho việc đề ra các giải pháp bảo đảm tính khả thi cao. Đề tài cũng đã phân tích, làm rõ các quan điểm và định hướng nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0; trên cơ sở đó, đề xuất 5 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong điều kiện Cách mạng công nghiệp 4.0. ThS. Huỳnh Ngọc Quang báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu trước Hội đồng Nhận xét về Đề tài, Hội đồng nghiệm thu khẳng định tính cấp thiết của nghiên cứu, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động kiểm toán và chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước. Nội dung nghiên cứu bám sát yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thách dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán. Để nâng cao giá trị của nghiên cứu, Ban đề tài cần làm rõ nội hàm và tiêu chí đánh giá hiệu quả khai thác dữ liệu điện tử, nhất là các tiêu chí về khả năng tiếp cận, độ tin cậy, mức độ sử dụng dữ liệu trong quy trình kiểm toán, khả năng phát hiện rủi ro và tác động đến chất lượng kết luận, kiến nghị kiểm toán. Đề tài cần lượng hóa thực trạng khai thác dữ liệu điện tử, hạn chế việc chỉ mô tả kết quả ứng dụng công nghệ thông tin mà chưa đánh giá rõ hiệu quả khai thác dữ liệu. Tiếp tục cập nhật, rà soát cơ sở pháp lý liên quan đến truy cập, khai thác, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu điện tử, làm rõ nội dung thuộc thẩm quyền của Tổng Kiểm toán nhà nước và nội dung cần kiến nghị cơ quan có thầm quyền. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.

Sáng 30/9/2026, Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán tổ chức khóa Tập huấn trao đổi kinh nghiệm công tác kiểm toán cho cán bộ, kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Đây là lớp tập huấn được tổ chức hằng năm dành cho kiểm toán viên Kiểm toán nhà nước Lào. Theo đó, khóa tập huấn năm 2026 không chỉ cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn, mà còn tạo cơ hội để các giảng viên Kiểm toán nhà nước Việt Nam và cán bộ, kiểm toán viên Lào cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, qua đó tăng cường sự hiểu biết, gắn kết và hợp tác giữa hai cơ quan. Lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm kiểm toán với Kiểm toán nhà nước Lào được tổ chức thường niên Nội dung chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng kết hợp giữa kiến thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, tập trung vào những vấn đề thiết thực như: kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp, chính sách tài khóa và tiền tệ, kiểm toán ngân sách nhà nước, kiểm toán hoạt động và kiểm toán ngân hàng trung ương. Tham dự khóa học, các học viên sẽ được các giảng viên là các Kiểm toán viên nhà nước giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành và khu vực giảng dạy, chia sẻ, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ. Bên cạnh đó, các hoạt động làm việc nhóm, trao đổi kinh nghiệm và khảo sát thực tế tại Kiểm toán nhà nước khu vực IV sẽ góp phần giúp các kiểm toán viên Lào có thêm những trải nghiệm thực tiễn trong thời gian học tập tại Việt Nam. Phát biểu khai giảng khóa học, Phó Giám đốc Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán Hà Minh Tuấn nhấn mạnh, Việt Nam và Lào có mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác đặc biệt. Trên nền tảng đó, quan hệ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Kiểm toán nhà nước Lào được triển khai trên nhiều lĩnh vực, trong đó có đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, kiểm toán viên và trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Ông Kham ASAY, Phó Vụ trưởng, Kiểm toán nhà nước khu vực 2 Kiểm toán nhà nước Lào phát biểu tại Khóa học Phó Giám đốc Trường đề nghị, các giảng viên phát huy tối đa năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, dành nhiều thời gian để trao đổi những nội dung thiết thực, bám sát yêu cầu công việc của học viên. Các học viên chủ động trao đổi, thảo luận để quá trình học tập đạt hiệu quả cao nhất, vận dụng hiệu quả vào công việc của mình. Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các kiểm toán viên Lào học tập và sinh hoạt tại Việt Nam. Học viên sẽ được giảng viên giàu kinh nghiệm đến từ các đơn vị trong Ngành Chương trình Tập huấn diễn ra từ ngày 28/9 đến 27/11/2026, gồm các chủ đề chính: Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam; Phát triển và nâng cao năng lực cho Viện nghiên cứu và Đào tạo kiểm toán; Kỹ năng lãnh đạo dành cho Tổ trưởng Tổ kiểm toán; Kiểm toán chi phí sản xuất, xây dựng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong báo cáo tài chính doanh nghiệp; Kiểm toán chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân hàng trung ương về công tác giám sát đối với các ngân hàng thương mại và kiểm toán chính sách tiền tệ; Kiểm toán ngân sách nhà nước; Kiểm toán hoạt động.

Chiều 10/9/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính cho Kiểm toán viên Nhà nước. TS Nguyễn Lương Thuyết, Vụ trưởng Vụ Chính sách Kiểm toán nhà nước làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Thanh Hải, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành IV, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Căn cứ Quyết định số 409/QĐ-KTNN ngày 07/4/2026 của Tổng Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Ban rà soát, sửa đổi Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính, Ban rà soát đã tiến hành cơ cấu lại chương trình (ban hành theo Quyết định số 420/QĐ-KTNN ngày 11/4/2023) thành 03 chương trình bồi dưỡng có liên kết chặt chẽ về nội dung, đồng thời đáp ứng thời lượng bồi dưỡng theo quy định của Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ Quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức. Hội đồng thẩm định đề nghị Ban rà soát nghiên cứu bổ sung, chỉnh sửa một số nội dung để hoàn thiện tài liệu Theo đó, Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính hướng tới công chức đang ở ngạch kiểm toán viên có thời gian giữ ngạch 03 năm trở lên hoặc ở ngạch tương đương có thời gian giữ ngạch 06 năm trở lên và có chứng chỉ bồi dưỡng chuyên môn ngạch kiểm toán viên; công chức đang ở ngạch Chuyên viên chính và tương đương có chứng chỉ bồi dưỡng chuyên môn ngạch kiểm toán viên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng, bổ trợ kiến thức và kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán theo quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước. Chương trình được xây dựng theo ba hợp phần, trong đó, Hợp phần 1 - Kiến thức cơ sở - nhằm trang bị cho học viên kiến thức, kỹ năng chuyên môn kiểm toán nâng cao và tương đối phức tạp để người học vận dụng vào hoạt động kiểm toán đáp ứng tiêu chuẩn của ngạch kiểm toán viên chính theo quy định. Học viên sẽ được cập nhật, nâng cao kiến thức về chính sách tài khóa, tiền tệ, đầu tư công, nợ công; kỹ năng phân tích, đánh giá các chính sách công. Hợp phần 1 được tổ chức thành 3 chuyên đề với tổng thời lượng 76 tiết, bao gồm: Phân tích báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước; Phân tích, đánh giá chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và nợ công; và Phân tích, đánh giá chính sách đầu tư công. Đại diện Ban rà soát báo cáo tóm tắt kết quả rà soát Hợp phần 2 - Kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán - hướng đến mục tiêu cập nhật, nâng cao kiến thức và khả năng xử lý các thách thức, tình huống trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm toán tương ứng với tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của kiểm toán viên chính, như: lập kế hoạch kiểm toán chi tiết, biên bản kiểm toán; lập, thẩm định kế hoạch kiểm toán và báo cáo của Đoàn kiểm toán; kiếm soát chất lượng kiểm toán; nội dung, phương pháp tổ chức, quản lý hoạt động Tổ kiểm toán, Đoàn kiểm toán; tổ chức kiểm toán chuyên đề; kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán... Học viên tham gia chương trình bồi dưỡng sẽ được trao đổi về 6 chuyên đề: Lập kế hoạch kiểm toán chi tiết và biên bản kiểm toán của Tổ kiểm toán; Đảm bảo chất lượng kiểm toán và Kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà nước; Nội dung, phương pháp tổ chức, quản lý hoạt động Tổ kiểm toán và Đoàn kiểm toán; Lập, thẩm định kế hoạch kiểm toán và báo cáo kiểm toán của Đoàn kiểm toán; Tổ chức kiểm toán chuyên đề; Kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Hợp phần 3 - Kỹ năng - bao gồm 5 chuyên đề: Hệ thống chính trị và vị trí của Kiểm toán nhà nước trong mối quan hệ với các tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở Việt Nam; Xây dựng báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm; Kỹ năng lãnh đạo, quản lý của Kiểm toán viên chính; Kỹ năng tổng hợp kết quả kiểm toán để lập báo cáo kiểm toán của đoàn kiểm toán và thông báo kết quả kiểm toán của Tổ kiểm toán và Chuyên đề báo cáo (chuyên đề được xác định trước khi tổ chức lớp học, phù hợp với mục tiêu, đối tượng đào tạo, cập nhật tình hình thực tiễn trong hoạt động chuyên môn kiểm toán nhà nước hoặc của nền kinh tế). Học phần 3 hướng tới mục tiêu cung cấp các kỹ năng tương ứng với chức trách của kiểm toán viên chính, như: kỹ năng xây dựng báo cáo, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; kỹ năng tổng hợp kết quả kiểm toán; vị trí của Kiểm toán nhà nước trong mối quan hệ với các tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở Việt Nam... nhằm trang bị phương pháp tư duy và khả năng thực thi nhiệm vụ theo một quy trình khoa học và hiệu quả. Chương trình bồi dưỡng chuyên môn theo vị trí việc làm ngạch Kiểm toán viên chính được rà soát lại trên cơ sở chương trình bồi dưỡng đã ban hành năm 2023 Tài liệu bồi dưỡng sau rà soát được các thành viên Hội đồng thẩm định đánh giá cao, đảm bảo chất lượng, có kết cầu phù hợp. Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát nghiên cứu điều chuyển các chuyên đề cụ thể trong từng Hợp phần; lồng ghép các chuyên đề phù hợp; nghiên cứu sắp xếp thứ tự nội dung trong chuyên đề để đảm bảo logic, xuyên suốt, tránh trùng lặp nội dung, nghiên cứu bổ sung thêm các quy định pháp luật về kiểm soát quyền lực, phân cấp phân quyền, trách nhiệm giải trình, cũng như quy trình kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán và chế độ công khai đối với các đơn vị không thực hiện kiến nghị kiểm toán. Bên cạnh đó, các chuyên đề về kỹ năng tổng hợp cần được xây dựng theo chuỗi logic xuyên suốt từ cấp Tổ kiểm toán, Đoàn kiểm toán và cấp Ngành, giúp nâng cao chất lượng lập báo cáo kiểm toán tổng hợp.