Sáng 8/10/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước” do ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ làm Chủ tịch. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ đánh giá Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu Với chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, Kiểm toán nhà nước bên cạnh việc kiểm toán phát hiện ra những vi phạm pháp luật để kiến nghị xử lý theo quy định, còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện những vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp lý và kiến nghị Nhà nước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng. Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã bộc lộ những vướng mắc, bất cập: Một số quy định của Luật Doanh nghiệp chưa thống nhất với quy định của các luật chuyên ngành khác; một số quy định về gia nhập thị trường và công tác quản lý nhà nước không còn phù hợp với yêu cầu của thực tiễn; một số quy định của Luật về tổ chức quản lý và quản trị doanh nghiệp chưa rõ ràng, có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau, dẫn tới khó khăn trong áp dụng và thực thi Luật; Luật Doanh nghiệp chưa thể chế hóa cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; thiếu cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động của các thương nhân thể nhân. Thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước những năm qua cũng đã cho thấy hệ thống pháp luật về quản lý tài chính công, tài sản công nói chung và Luật Doanh nghiệp nói riêng vẫn còn có những bất cập như: Chồng chéo, mâu thuẫn, không thống nhất giữa các văn bản luật; văn bản dưới không phù hợp với quy định văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn; nội dung quy định, hướng dẫn chưa rõ ràng; còn có những lỗ hổng pháp lý gây thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Những mâu thuẫn, bất cập trong hệ thống pháp luật gây khó khăn trong việc áp dụng các quy định pháp luật trong thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công cũng như trong công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; làm giảm tính hiệu lực của pháp luật, tính hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công nói chung và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng, là điểm nghẽn trong thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Bằng phương pháp tiếp cận và nghiên cứu khoa học phù hợp, Đề tài đã làm rõ và hệ thống hóa những vấn đề lý luận về vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp, trong đó, đã phân tích, làm rõ: Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Luật Doanh nghiệp, nhận diện những mâu thuẫn, bất cập trong Luật này; nghiên cứu làm rõ vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý những mâu thuẫn, bất cập trong Luật. Đề tài cũng đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng mâu thuẫn, bất cập đó và vai trò của Kiểm toán nhà nước trong phát hiện và kiến nghị xử lý thông qua phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và luận giải những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Đây là cơ sở thực tiễn để đưa ra các giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay có tính khả thi cao. Căn cứ vào những yêu cầu khách quan và xuất phát từ thực trạng đó, đề tài đã đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp thông qua vai trò của Kiểm toán nhà nước ở Việt Nam hiện nay với ba nhóm giải pháp lớn: Nhóm giải pháp hoàn thiện Luật Doanh nghiệp; Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật Kiểm toán nhà nước trong kiểm toán doanh nghiệp; Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước trong hoàn thiện Luật Doanh nghiệp. ThS Phạm Quang Hưng, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực V làm chủ nhiệm đề tài Đánh giá cao giá trị thực tiễn của Đề tài, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đánh giá thực trạng về hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với lĩnh vực của doanh nghiệp trong 5 năm gần đây, chú trọng phân tích trên khía cạnh liên quan đến khung khổ pháp lý cho các hoạt động của doanh nghiệp; phân tích được các nguyên nhân đối với các hạn chế, bất cập của Luật Doanh nghiệp thông qua kết quả của Kiểm toán nhà nước và những hạn chế cần phải khắc phục của các kiểm toán viên khi kiểm toán lĩnh vực này. Tuy nhiên, Đề tài cần làm rõ hơn kết quả nghiên cứu gắn với thực tiễn kiểm toán, phân tích cụ thể những mâu thuẫn, bất cập trong Luật Doanh nghiệp đã được Kiểm toán nhà nước phát hiện, nội dung đã kiến nghị xử lý, điều khoản đã kiến nghị sửa đổi và kết quả thực hiện; kiểm tra lại số liệu và chỉnh sửa các đánh giá cho phù hợp, rà soát các nhận định và kiến nghị theo pháp luật đã được sửa đổi, bổ sung. Đảm bảo sự thống nhất giữa thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, rà soát cách trình bày và tên cơ quan, đơn vị cập nhật, tiếp tục làm rõ căn cứ, cơ sở khoa học phục vụ việc sửa đổi Luật Kiểm toán nhà nước, bám sát các chủ trương của cụm trung ương, quốc hội. Đồng tình với nhận định của Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ cho rằng việc sử dụng kết quả kiểm toán đã phát hiện những mâu thuẫn, bất cập và kiến nghị hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp là hướng nghiên cứu cần thiết, có giá trị đối với hoạt động của Ngành. Đề tài có cách tiếp cận phù hợp, tổng kết các phát hiện về mâu thuẫn, bất cập trong luật doanh nghiệp, phương pháp nghiên cứu, định tính phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Để gia tăng giá trị của Đề tài, Ban chủ nhiệm nghiên cứu những nghị quyết của trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về doanh nghiệp cần gắn giải pháp hoàn thiện luật doanh nghiệp với yêu cầu sửa luật, đề án, Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước, nghiên cứu những khoảng trống liên quan đến hệ sinh thái doanh nghiệp gắn với cải cách thủ tục hành chính… Đề tài được Hội đồng nghiệm thu đánh giá loại Khá.
