Thứ hai, 15/6/2026

Điện thoại (024) 6287 3463

Đường dây nóng (024) 6287 3463

Liên hệ quảng cáo (+84)915.632.345

Thứ hai, 15/6/2026
Share on Facebook
Copy to Clipboard
news
TẠP CHÍ IN
Share on Facebook
Copy to Clipboard

Tạp chí - Số 222 - 4/2026

Share on Facebook
Copy to Clipboard

Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế

Nguyễn Diệu Linh, Nguyễn Thị Lê Thanh

Học viện Ngân hàng

Từ khóa:   Kế toán điều tra; gian lận tài chính; giám định tư pháp; kiểm toán; chứng cứ số
Tóm tắt

Bài viết hệ thống hóa cơ sở lý luận của kế toán điều tra, làm rõ ranh giới giữa kế toán điều tra và kiểm toán, đồng thời phân tích phương pháp nghiệp vụ chủ yếu và thực trạng thể chế liên quan tại Việt Nam. Trên cơ sở tổng hợp tài liệu, phân tích quy phạm pháp luật và đối chiếu với thông lệ nghề nghiệp quốc tế, kết quả cho thấy kế toán điều tra không nên được hiểu thuần túy như một hoạt động “hậu kiểm” nhằm hỗ trợ tố tụng, mà cần được nhìn nhận như một cấu phần của quản trị rủi ro gian lận, quản trị tuân thủ và bảo đảm tính liêm chính của thông tin tài chính. Việt Nam đã có nền tảng pháp lý nhất định thông qua quy định về việc giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính, song vẫn còn khoảng cách đáng kể so với thông lệ quốc tế về chuẩn năng lực, quy trình xử lý chứng cứ số, mức độ chấp nhận kết quả điều tra độc lập và cơ chế phối hợp liên ngành. Từ đó, bài viết đề xuất ba nhóm giải pháp gồm: hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho chứng cứ và giao dịch số; phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu gắn với chứng chỉ nghề nghiệp và đầu tư hạ tầng dữ liệu, công nghệ phân tích phục vụ phát hiện gian lận theo hướng chủ động.

Tài liệu tham khảo

1. American Institute of Certified Public Accountants. (2026). Forensic services. AICPA & CIMA;
2. Association of Certified Fraud Examiners. (2024). Occupational fraud 2024: A report to the nations. ACFE;
3. Bộ Tài chính. (2022). Thông tư 40/2022/TT-BTC ngày 24/6/2022 quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính;
4. Cressey, D. R. (1953). Other people’s money: A study in the social psychology of embezzlement. Free Press;
5. Quốc hội. (2012). Luật Giám định tư pháp 2012 số 13/2012/QH13 ngày 20/6/2012;
6. Quốc hội. (2020). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp 2020 số 56/2020/ QH14 ngày 10/6/2020;
7. Quốc hội. (2025). Luật Giám định tư pháp 2025 số 105/2025/QH15;
8. Trần, K. L., & Lê, V. B. X. (2024). A systematic review on emerging trends, future directions of forensic accounting, and its contribution to Vietnam. Proceedings of 4th International Conference on Research in Management Technovation. Springer;
9. Wolfe, D. T., & Hermanson, D. R. (2004). The fraud diamond: Considering the four elements of fraud. The CPA Journal, 74(12), 38–42.

PDF
Ngày xuất bản
27-04-2026
Cách trích dẫn

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. 2026 . Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế. Tạp chí (Số 222 - 4/2026), 46-52.

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế. TC 2026, 46-52.

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. (2026) Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế, Tạp chí (2026), 46-52. http://www.khoahockiemtoan.vn/tap-chi-in/chi-tiet-bai-tap-chi

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế. Tạp chí , n .222, p. 46-52, 2026. Truy vấn từ: http://www.khoahockiemtoan.vn/tap-chi-in/chi-tiet-bai-tap-chi. Truy cập: 15-06-2026.

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. 2026 . "Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế". Tạp chí, .Số p.h222( Tháng4) May : 46-52. http://www.khoahockiemtoan.vn/tap-chi-in/chi-tiet-bai-tap-chi.

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. ( 2026 ) "Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế", Tạp chí,.(222), tr. 46-52. (http://www.khoahockiemtoan.vn/tap-chi-in/chi-tiet-bai-tap-chi)

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T., "Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế", TC, .Số p.h 222, tr. 46-52, Tháng May 2026.

Nguyễn Diệu, L., & Nguyễn Thị Lê, T. "Kế toán điều tra tại Việt Nam: từ khung lý thuyết đến định hướng hoàn thiện thể chế", Tạp chí, .Số p.h222, Tháng May 2026, tr. 46-52, http://www.khoahockiemtoan.vn/tap-chi-in/chi-tiet-bai-tap-chi.

Số

Tạp chí - Số 222 - 4/2026

Bài viết được đọc nhiều nhất của cùng một tác giả